Baas over eigen professionalisering

Voor de kwaliteit van onderwijs is de kwaliteit van leraren van doorslaggevend belang. In de cao voor het primair onderwijs wordt professionalisering daarom prominent genoemd. En terecht. Elke fulltimer heeft recht (recht!) op 83 uur professionalisering en mag daar 500 euro voor inzetten. Om dat te ondersteunen is in 2015 het lerarenregister opgezet. De herstart van het verplichte lerarenregister voor het aankomende schooljaar is voorlopig aan de kant gezet door de minister van Onderwijs, Arie Slob. We denken dat dat een goede zaak is, omdat niet het faciliteren van professionaliseren, maar het verantwoorden van professionaliseren de boventoon voerde. De oorspronkelijke doelstellingen waren:

  • leerkrachten weer zelf laten bepalen hoe de professionele ontwikkeling eruit moet zien;
  • bij dragen aan een sterke beroepsgroep;
  • laten zien dat je bevoegd en bekwaam bent en hieraan blijft werken.

De praktijk lijkt zo anders. Net als met het taakbeleid -bedoeld om de werkdruk te verminderen met in de praktijk een averechts effect- lijkt het professionaliseringsbeleid vooral te leiden tot een toename van het aantal professionaliseringsactiviteiten die door de werkgever verplicht worden gesteld. Het resultaat is een top-down beweging waarbij het gaat om verantwoording in plaats van ruimte; waarin de leerkracht niet wordt aangesproken op eigen competentie, maar gedwongen wordt te volgen. Zeg eens eerlijk: wat heb jij nodig voor je professionalisering; hoeveel ruimte was daarvoor in het afgelopen schooljaar; wat is daarvan van terecht gekomen?

Samen Laten Werken ziet een verband tussen de kwaliteit van het onderwijs en de professionele ruimte die de leerkracht krijgt om invulling te geven aan de eigen professionalisering. We hebben gemerkt dat bekwaamheidsdossiers vaak beheerd worden door werkgevers en alleen gebruikt worden als verantwoordingsdocument. Als je van school verwisselt, begin je ergens anders weer met een leeg dossier. Is dat representatief voor je professionele ontwikkeling? Daarnaast hebben we gemerkt dat professionalisering vaak ver weg staat van de dagelijkse onderwijspraktijk, waardoor het aan effectiviteit ontbreekt. “Kan dat anders?” is de vraag die we ons gesteld hebben. Na een lange periode van onderzoek, overleg en ontwikkeling hebben we het antwoord op die vraag gevonden. Een antwoord dat we hebben verwerkt in het concept van Samen Laten Werken.

Samen Laten Werken geeft professionalisering weer terug aan de rechtmatige eigenaar. Niet de school is eigenaar zijn van je professionalisering. Jij bent dat. Niet de school is eigenaar van je bekwaamheidsdossier (mag dat überhaupt?). Jij bent dat. Natuurlijk mag de school jou daarover bevragen! Maar er moet een beweging komen van (top down) verantwoording naar (bottom up) faciliterende ruimte. Dan wordt professionaliseren weer leuk. En als professionaliseren weer leuk wordt, wordt het van toegevoegde waarde voor het onderwijs. En als het van toegevoegde waarde wordt voor het onderwijs gaan we terugzien in de kwaliteit. En eigenlijk is dat logisch. De gezamenlijke competentie van alle leerkrachten is beter in staat te bepalen wat nodig is dan de gezamenlijke competentie van het management. Schoenmaker blijf bij je leest.

We willen je uitdagen dit artikel te delen. Misschien zijn er anderen die gebruik willen maken van ons platform. Natuurlijk zijn we daar blij mee. Maar uiteindelijk gaat het ons niet om het platform. Uiteindelijk gaat het er ons om dat we -met zijn allen- de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs verbeteren. En werken in het onderwijs weer leuk maken. Dat kan!

Wil jij het Samen Laten Werken? Dat kun je gratis proberen. Binnen een minuut start je je eigen dossier. Met ingang van het nieuwe schooljaar is onze app beschikbaar in de App- en PlayStore. Tot die tijd maak je gebruik van onze portal, of van onze webapp, die voorziet in dezelfde krachtige tools. Binnen 30 seconden voeg je iets toe aan je dossier, direct in de praktijk. Dezelfde tools zijn beschikbaar voor studenten en voor leerlingen die worden begeleid naar arbeid. Waarbij het uitgangspunt steeds hetzelfde is: iedereen is eigenaar van zijn eigen dossier.